Makowiec

Czy makowiec jest zdrowy? Wartości odżywcze i kalorie

Autor: Andżelika Nowodworska Opublikowano Czas czytania: 4 min

Makowiec może zawierać wartościowe składniki, ale nadal pozostaje deserem. Sam mak dostarcza wapnia, magnezu, żelaza, błonnika i nienasyconych kwasów tłuszczowych, natomiast cukier, tłuste ciasto oraz lukier zwiększają kaloryczność gotowego wypieku. O tym, czy makowiec będzie lepszym wyborem, decyduje więc przede wszystkim receptura i wielkość porcji.

Dlaczego mak jest wartościowy?

Nasiona maku mają wysoką gęstość odżywczą. Dostarczają sporo tłuszczu, ale znaczna część to wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Zawierają też białko, błonnik pokarmowy, witaminę E i witaminy z grupy B. W 100 g maku znajduje się około 478–500 kcal, dlatego jego wartość odżywcza idzie w parze z wysoką kalorycznością.

Mak jest szczególnie dobrym źródłem składników mineralnych. Według przytoczonych tabel 100 g nasion dostarcza około 1266 mg wapnia, 458 mg magnezu, 8,1 mg żelaza i 963 mg potasu. W codziennym jedzeniu zwykle wykorzystuje się jednak znacznie mniejszą porcję, więc nie należy przenosić tych wartości bezpośrednio na jeden kawałek ciasta.

Najważniejsze zalety samego maku wynikają z jego składu:

  • Wapń wspiera kości i zęby.
  • Magnez uczestniczy w pracy mięśni i układu nerwowego.
  • Żelazo jest potrzebne między innymi do prawidłowego transportu tlenu.
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe zastępują część tłuszczów nasyconych w diecie.
  • Błonnik pokarmowy wspiera pracę jelit i pomaga zwiększyć sytość posiłku.

To jednak opis maku jako surowca, a nie gotowego makowca. Po dodaniu dużej ilości cukru, masła, kruchego ciasta lub lukru proporcja składników odżywczych do kalorii wyraźnie się zmienia.

Co zmienia makowiec w kaloryczny deser?

Tradycyjny wypiek łączy kilka produktów o dużej wartości energetycznej. Masa makowa może zawierać cukier, miód, bakalie lub syrop, spód dostarcza mąki i tłuszczu, a lukier dokłada kolejną porcję cukrów prostych. Dlatego korzystny skład maku nie sprawia, że całe ciasto staje się automatycznie zdrowym posiłkiem.

Produkt Wartości odżywcze Kalorie
Mak Wapń, magnez, żelazo, potas, błonnik, białko i nienasycone kwasy tłuszczowe Około 478–500 kcal/100 g
Makowiec z tradycyjną masą Składniki odżywcze maku, ale także cukier, mąka i tłuszcz Około 350 kcal/100 g
Lukier i słodkie dodatki Głównie cukry proste, niewielka ilość składników mineralnych Zwiększają kaloryczność całej porcji

Przewiń tabelę w bok →

Wartość około 350 kcal na 100 g jest orientacyjna. Makowiec z cienkim ciastem i małą ilością cukru będzie różnił się od ciężkiego wypieku z dużą ilością masła, lukru i gotowej masy makowej. Gotowe masy w puszkach mogą zawierać dużo cukru lub syropów, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić skład.

Mak jest wartościowym dodatkiem do diety, ale jego obecność w cieście nie równoważy automatycznie dużej ilości cukru i tłuszczu.

Jak przygotować zdrowszą wersję makowca?

Nie trzeba rezygnować z charakterystycznego smaku. Największą różnicę daje ograniczenie cukru dodanego oraz zwiększenie udziału produktów dostarczających błonnika. Możliwe modyfikacje obejmują:

  • Mąka pełnoziarnista lub owsiana zamiast części mąki pszennej, aby zwiększyć zawartość błonnika.
  • Erytrytol lub ksylitol zamiast części cukru, z uwzględnieniem tego, że ksylitol w większej ilości może powodować dolegliwości jelitowe.
  • Mniej lukru lub całkowita rezygnacja z niego na rzecz posiekanych orzechów, migdałów albo niesłodzonych bakalii.
  • Jabłka lub niesłodzony mus jabłkowy dla wilgotności i naturalnej słodyczy masy.
  • Domowa masa makowa zamiast gotowej, gdy chcesz samodzielnie kontrolować ilość cukru i tłuszczu.

Zdrowsza wersja nie musi oznaczać produktu niskokalorycznego. Mak, orzechy i bakalie nadal dostarczają dużo energii, a zamiana cukru na słodzik nie usuwa kalorii pochodzących z mąki czy tłuszczu. Celem jest lepszy skład i większa sytość, nie nadanie deserowi właściwości pełnowartościowego obiadu.

Czy każdy może jeść makowiec?

Mak bywa ciężkostrawny, zwłaszcza w dużej porcji i w połączeniu z tłustym ciastem, bakaliami oraz lukrem. Osoby, które mają wrażliwy układ pokarmowy lub zauważają po maku bóle brzucha, wzdęcia czy inne dolegliwości, powinny ograniczyć jego ilość. Przy nawracających objawach warto omówić dietę z lekarzem lub dietetykiem.

Mak spożywczy zawiera jedynie śladowe ilości naturalnych substancji związanych z makiem lekarskim. Nie jest to powód, by traktować zwykły mak kulinarny jako produkt odurzający. W praktyce większe znaczenie ma jego kaloryczność i tolerancja trawienna.

Czy makowiec jest zdrowy?

Makowiec można włączyć do diety, ale najlepiej traktować go jako deser, a nie podstawowy posiłek. Ma wartościowy składnik w postaci maku, lecz tradycyjna receptura często zwiększa ilość cukru, tłuszczu i kalorii. Mała porcja, prostszy skład i ograniczona ilość lukru pozwalają zachować smak bez nadawania wypiekowi fałszywie „zdrowego” charakteru.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

O autorze

Andżelika Nowodworska

Specjalista w dziedzinie gotowania - skończyła szereg kursów i szkoleń, które pomogły jej rozwinąć swoją karierę. Z zawodu cukiernik, lecz lubi również gotować wytrawnie :)

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również